Home » Literature » PANG-URI: Halimbawa ng Pang-uri, Uri ng Pang-uri, Antas, Atbp.

PANG-URI: Halimbawa ng Pang-uri, Uri ng Pang-uri, Antas, Atbp.

Isa sa mga bahagi ng pananalita ang pang-uri. Ang pahinang ito ay naglalaman ng iba’t ibang kaalaman patungkol sa kung ano ang pang-uri, mga uri ng pang-uri, kaantasan, kayarian, kailanan at gamit nito.

Tatalakayin din natin ang mga halimbawa ng pang-uri at kung paano ito gamitin sa pangungusap.

SEE ALSO: PANDIWA: Halimbawa ng Pandiwa, Aspekto ng Pandiwa, Pokus, Uri, Atbp.

Share or Tweet to Unlock the PDFimage/svg+xml
Download the PDF version of this post and read it offline – on any device, at any time.

Ano ang Pang-uri?

Ang mga pang-uri o adjectives sa Ingles ay salitang nagbibigay turing o naglalarawan sa isang pangngalan o panghalip. Ito ay nagsasaad ng uri o katangian ng tao, bagay, hayop, pook, o pangyayari.

Ano ang Pang-uri? Image
  • Save

Mga Halimbawa ng Pang-uri sa Pangungusap

Narito ang sampung (10) halimbawa ng pang-uri sa pangungusap.

Mga Halimbawa ng Pang-uri sa Pangungusap Image
  • Save
  1. Ang ilog sa amin ay madumi.
  2. Masaya ang mga bata habang naglalaro ng taguan.
  3. Ang matandang lalaki ay nagtitinda ng balot.
  4. Mataas ang puno ng mangga na inakyat ko.
  5. Ang rosas ay kulay pula.
  6. Mapait ang ampalaya.
  7. Si Janice ay matalino.
  8. Maputi ang balat ni Anne.
  9. Si Lovely ay mataba.
  10. Siya ay masipag na bata.

Uri ng Pang-uri

May tatlong (3) uri ng pang-uri: ang panlarawan, pantangi, at pamilang.

Uri ng Pang-uri Image
  • Save

1. Pang-uring Panlarawan

Ito ay nagpapakilala ng uri o kabagayan ng isang pangngalan o panghalip. Nagsasaad ito ng laki, kulay, anyo, amoy, tunog, yari, lasa, o hugis.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Panlarawan sa Pangungusap

  • Malaki ang katawan ni Arnold.
  • Itim ang kulay ng buhok ni Pinky.
  • Ang dagat ay malawak.
  • Malinis ang ilog sa Bicol.
  • Ang tambakan ng basura ay mabaho.

2. Pang-uring Pantangi

Sinasabi ng pang-uring pantangi ang tiyak na pangngalan. Binubuo ito ng isang pangngalang pambalana at isang pangngalang pantangi.

Ang pangngalang pantangi na nagsisimula sa malaking titik ay naglalarawan o tumutukoy sa uri ng pangngalang pambalana.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pantangi sa Pangungusap

  • Niyakap na natin ang wikang Ingles.
  • Ipagmalaki natin ang kulturang Pilipino.
  • Ang pagkaing Bikolano ay dapat matikman mo.
  • May kaibigan akong lalaking Amerikano.
  • Bumili ka ng sukang Ilocos.

3. Pang-uring Pamilang

Nagsasabi ito ng bilang, dami, o posisyon sa pagkakasunod-sunod ng pangngalan o panghalip.

Mayroon itong anim (6) na uri ang pang-uring pamilang: ang patakaran, panunuran, pamahagi, pahalaga, palansak, at patakda.

Mga Uri ng Pang-uring Pamilang Image
  • Save

A. Patakaran o Kardinal

Ito ang mga likas na bilang na pinagbabatayan ng pagbibilang. Nagsasaad ito ng aktuwal na bilang ng tao o bagay.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pamilang sa Pangungusap (Patakaran)
  • Isa ang pinya sa lamesa.
  • Walo ang aso ni Rudy.
  • Labing isa ang pumasok ngayon.
  • May apat na lalaking sumusunod kay Adelle.
  • Ang bola ko ay dalawampu.

B. Panunuran o Ordinal

Nagsasaad ito ng pagkakasunod-sunod ng pangngalan o posisyon ng tao o bagay. Sinasabi din nito kung pang-ilan ang tao o bagay sa pangungusap.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pamilang sa Pangungusap (Panunuran)
  • Si Raymond ang pangatlo sa pila.
  • Ang Pilipinas ang una sa may pinakamagandang dagat sa Asya.
  • Ako sana ang ikalawa sa klase kung hindi ako lumiban at nagkasakit.
  • Si Browni ang ika-apat kong aso.
  • Mula dito ay panglima ang bahay namin.

C. Pahalaga

Pera ang tinutukoy dito. Nagsasaad ito ng halaga ng bagay o anumang binili o bibilhin.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pamilang sa Pangungusap (Pahalaga)
  • Pabili po ng sampung pisong kendi.
  • Nakatanggap ako ng sampung libong pisong bonus ngayong pasko.
  • Kumita ako ng walong daang piso ngayong araw.
  • Mayroon akong isang libong piso.
  • Nay, pahingi po ng limang piso.

D. Pamahagi

Ginagamiti ito sa pagbabahagi o pagbubuklod ng ilang hati sa kabuuan.

Kung minsan ay ginagamitan ito ng unlaping tig- para sa pantay na pamamahagi o kapag ang bilang ng bagay na ibinigay o natanggap ay pare-pareho.

Mayroong anyong bahagimbilang o hating-bilang din ang pamahaging pamilang. Maaaring gamitin ang mga salitang bahagdan, persentahe, o porsiyento.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pamilang sa Pangungusap (Pamahagi)
  • Kumuha kayo ng tig-dalawang tinapay ng kapatid mo.
  • Kalahating kilo ang bilhin mong bigas.
  • Nakakuha ako ng sampung porsentong bawas sa bag na binili ko.
  • Nakakuha ng tig-isang bahay sa Bulacan sina Sussy at Susan.
  • May tig-limang tsokolate kayo ni Pam galing kay Mimi.

E. Palansak

Tinutukoy nito ang bilang na bumubuo ng isang pangkat ng tao o bagay na pinagsama-sama. Ito’y grupo o maramihan at inuulit ang unang salita nito o kaya ay nilalagyan ng panlaping han/an.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pamilang sa Pangungusap (Palansak)
  • Dosehan ang laman ng van.
  • Sampu-sampu lang ang tumpok ng kamatis.
  • Kaunting siksik pa po dahil animan ‘yan.
  • Dose-dosena kung mangitlog ang pato ni Kiko.
  • Isa-isa lang ang kuha ng lumpia.

F. Patakda o Tiyak na Bilang

Nagsasaad ito ng tiyak na bilang ng pangngalan. Ang bilang na ito ay hindi na madadagdagan o mababawasan pa.

Ang pag-uulit sa unang pantig ng salitang bilang ang palatandaan nito.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Pamilang sa Pangungusap (Patakda)
  • Iisa lang ang ating lahi at lipi.
  • Dadalawa ang dala kong panyo.
  • Tatatlo ang binili kong itlog.
  • Aapat ang kasama sa piknik.
  • Lilima ang pupunta sa pulong.

Kaantasan ng Pang-uri

May tatlong (3) antas o kaantasan ng pang-uri: ang lantay, pahambing, at pasukdol.

Kaantasan ng Pang-uri Image
  • Save

1. Lantay na Pang-uri

Naglalarawan ito ng isa o payak na pangngalan o panghalip na walang pinaghahambingan.

Mga Halimbawa ng Lantay na Pang-uri sa Pangungusap

  • Ang lapis ay maliit.
  • Maganda ang lugar na pinuntahan namin.
  • Mataba ang batang si Baste.
  • Si Faith ay maputi.
  • Ang damit na suot mo ay kupas na.

2. Pahambing na Pang-uri

Ginagamit ito sa pagtutulad ng dalawang pangngalan o panghalip.

A. Pahambing na Magkatulad

Ipinakikilala nito ang magkapantay na katangian ng dalawang bagay na pinaghahambingan. Ginagamitan ito ng mga panlaping ka-, ga-, sing-/kasing-, magsing-/magkasing-.

Mga Halimbawa ng Pahambing na Pang-uri sa Pangungusap (Magkatulad)

  • Magsinglaki kayo ni Joan.
  • Kasinggwapo mo si Enrique Gil.
  • Magkasingbait kayo ni Remy.
  • Singlakas ni Jeric si Samson.
  • Magsinghaba ang lapis ko at lapis mo.

B. Pahambing na Di-Magkatulad

Ipinakikilala nito ang di-magkapantay o di-patas na paghahambing. Maaari itong nagbibigay ng diwa ng pagkakait, pagtanggi o pagsalungat.

  • Pahambing na Palamang – Ito ay may katangiang nakahihigit sa pinaghahambingan. Ginagamitan ito ng mga salitang higit, mas, di-hamak, at lalo. Tinutulungan din ito ng mga salitang kaysa o kaysa kay.
  • Pahambing na Pasahol – Ito ay may katangiang kulang o kapos sa pinaghahambingan. Tinutulungan ito ng mga salitang di-gaano, di-tulad ni o di-tulad ng, di-gasino, di-masyado, at marami pang iba.

Mga Halimbawa ng Pahambing na Pang-uri sa Pangungusap (Di-Magkatulad)

  • Si Laura ay di-hamak na mas maganda kaysa kay Leonora.
  • Ang buhok ni Charity ay mas mahaba kaysa kay Angel.
  • Ang baon mo ay higit na masarap kaysa akin.
  • Di-gaanong mataas ang gusali sa Laguna kaysa Makati.
  • Ang bahay namin ay di-masyadong makulay kumpara sa bahay ni Sandy.

3. Pasukdol na Pang-uri

May katangian itong namumukod o nagngingibabaw sa lahat ng pinaghahambingan. Maaari itong negatibo o positibo. Masidhi ang paglalarawan dito kaya maaaring gumagamit ng mga salitang sobra, ubod, pinaka, tunay, talaga, saksakan, at kung minsa’y pag-uulit ng pang-uri.

Mga Halimbawa ng Pasukdol na Pang-uri sa Pangungusap

  • Sobrang talino ng batang ito.
  • Ang laki-laki ng pakwan na binili ko.
  • Si Terry ang pinakamalakas kumain sa amin.
  • Ubod ng ganda ang dalagang si Ara.
  • Pinakamabait sa magkakapatid si Baste.

Kayarian ng Pang-uri

Mayroong apat (4) na kayarian ng pang-uri: ang payak, maylapi, inuulit, at tambalan.

Kayarian ng Pang-uri Image
  • Save

1. Payak

Ito ang pinakasimpleng anyo ng pang-uri. Binubuo ito ng salitang-ugat lamang.

Mga Halimbawa ng Payak na Pang-uri sa Pangungusap

  • Ang bunga ng atis ay hinog na.
  • Kunin mo ang basang basahan sa labas.
  • Ang taas ng gusaling ito.
  • Si Mila ay payat.
  • Ang tigas ng ulo mo.

2. Maylapi

Ang mga pang-uri ay binubuo ng salitang ugat at panlapi.

Mga Halimbawa ng Maylapi na Pang-uri sa Pangungusap

  • Ang bata ay mataba.
  • Si Julie ay mabait.
  • Siya ay may malaking pamilya.
  • Masarap ang sopas na niluto ni Nanay.
  • Ang damit ni Rita ay mabango.

3. Inuulit

Binubuo ito sa pamamagitan ng pag-ulit ng buong salita o bahagi ng salita.

Mga Halimbawa ng Inuulit na Pang-uri sa Pangungusap

  • Ang liliit ng aso na bigay ni Dexter.
  • Malaking-malaki ang bahay na gusto ko.
  • Ang puti-puti ng ngipin ni Marian.
  • Kaakit-akit ang lugar nila.
  • Araw-araw kami maligo sa sapa.

4. Tambalan

Binubuo ito ng dalawang magkaibang salitang pinagsama o pinagtambal na maaaring magkaroon ng pangalawang kahulugan.

Mga Halimbawa ng Tambalan na Pang-uri sa Pangungusap

  • Si Minda ay kapit-tuko sa kanyang nobyo.
  • Lakad-pagong naman ‘yang si Badong.
  • Si Nicole ay boses-ipis.
  • Ang kaibigan ko ay balat-sibuyas.
  • Si Cardo ay parang utak-matsing.

Gamit ng Pang-uri

May apat (4) na gamit ng pang-uri: bilang panuring ng pangngalan, bilang panuring sa panghalip, pang-uring pangngalan, at bilang kaganapang pansimuno o panaguri.

Gamit ng Pang-uri Image
  • Save

1. Bilang Panuring ng Pangngalan

Binibigyang paglalarawan sa pangungusap ang simuno o paksa nito.

2. Bilang Panuring sa Panghalip

Ang mga salitang ipinampalit sa pangngalan o mga panghalip ang binibigyang paglalarawan sa loob ng pangungusap.

3. Pang-uring Pangngalan

Ang paksa o simunong pinag-uusapan ay siyang pang-uring ginamit sa pangungusap.

4. Bilang Kaganapang Pansimuno o Panaguri

Dito ay binibigyang paglalarawan ang paksa o simuno upang maging ganap ito.


Kailanan ng Pang-uri

May tatlong (3) kailanan ang pang-uri: ang isahan, dalawahan, at maramihan.

Kailanan ng Pang-uri Image
  • Save

1. Isahan

Ito ay tumutukoy sa iisang inilalarawan. Nagpapakilala ito sa tulong ng mga panghalip na isahan at maaaring gamitan ng panandang ang o si.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Isahan sa Pangungusap

  • Ang bola ay bilog.
  • Si Mikay ay mahinhin.
  • Ang papaya ay matamis.
  • Si Len-Len ay mabait.
  • Ang luto ko ay masarap.

2. Dalawahan

Ito ay tumutukoy sa higit sa isang inilalarawan. Maaari rin itong gamitan ng panlaping magsing-, magka-, magkasing-, at marami pang iba.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Dalawahan sa Pangungusap

  • Parehong maganda sina Vicky at Vilma.
  • Magsingputi sina Mark at Marco.
  • Magkasingtaas sina Jacky at Jamie.
  • Kapwa matalino sina Rudy at Nestor.
  • Magkasinggaling sumayaw sina Mori at Sara.

3. Maramihan

Ito ay ginagamitan ng panandang pangmaramihan tulad ng mga. Ginagamitan din ito ng ng pang-uring pamilang na maramihan tulad ng tatlo, sampu, sandaan, at marami pang iba pa.

Maaari rin itong gamitan ng pang-uring inuulit ang unang pantig ng salitang ugat tulad ng magaganda, ang yayaman, at kung anu-ano pa.

Mga Halimbawa ng Pang-uring Maramihan sa Pangungusap

  • Ang dami-daming dahilan ni Nina.
  • Magaganda ang mga anak ni Lita.
  • Malalakas ang mga kapatid ko.
  • Tatlong dosena ba ang ilog na hawak mo?
  • Ang mga bata ay malulusog.

SEE ALSO: PANG-ABAY: Halimbawa ng Pang-abay, Uri ng Pang-abay, Atbp.

PANG-URI: Halimbawa ng Pang-uri, Uri ng Pang-uri, Antas, Atbp.
  • Save
134 Shares
134 Shares
Share via
Copy link